Με το νομοθετικό διάταγμα 2421/1953 ιδρύθηκε, κατά τα δυτικά πρότυπα, η "Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών" (Κ.Υ.Π.). Με το νόμο 1645/1986 η Κ.Υ.Π.
μετονομάστηκε και ουσιαστικά επανιδρύθηκε ως "Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών" (Ε.Υ.Π.).
Το έμβλημα της Υπηρεσίας συμβολίζει την αναζήτηση της αλήθειας σε οποιαδήποτε περιοχή της υδρογείου. Φέρει τον τίτλο της Υπηρεσίας (Ε.Υ.Π.) και το ρητό του Περίανδρου "λόγων απορρήτων εκφοράν μη ποιού".
Σύμφωνα με το νόμο 3649/2008 στις αρμοδιότητες της Ε.Υ.Π. ανήκουν:
Η συλλογή και παροχή πληροφοριών και στοιχείων, η υποβολή εκτιμήσεων και προτάσεων στον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη και τους καθ’ ύλην συναρμόδιους Υπουργούς για την πρόληψη ή αποτροπή απειλής της εθνικής ασφάλειας ή του δημοκρατικού πολιτεύματος, καθώς και για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων της Χώρας.
Η αναζήτηση, συλλογή, επεξεργασία και παροχή πληροφοριών, στο πλαίσιο της προηγούμενης παραγράφου, κυρίως για θέματα που αφορούν στη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων ή άλλων ομάδων οργανωμένου εγκλήματος στους τομείς της παράνομης διακίνησης ανθρώπων, ανθρωπίνων μελών, όπλων, ναρκωτικών ή άλλων απαγορευμένων ουσιών, ιδίως πυρηνικών, ραδιοβιολογικών και χημικών (ΠΡΒΧ), καθώς και για θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Ο συντονισμός, στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΚΥ.Σ.Ε.Α., της δράση των υπηρεσιών πληροφοριών και ασφάλειας της Χώρας στον τομέα συλλογής και διάθεσης των πληροφοριών, που έχουν σχέση με το αντικείμενο της αποστολής της. Παράλληλα, συνεργάζεται και ενημερώνει τη Διακλαδική Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών (Δ.Δ.Σ.Π.) και τις υπηρεσίες πληροφοριών των Επιτελείων που εποπτεύονται από αυτήν, για θέματα της αρμοδιότητάς τους.
Η μέριμνα για την αντιμετώπιση της κατασκοπευτικής σε βάρος της Χώρας δραστηριότητας.
Η παροχή στα αρμόδια για την αντιμετώπιση κρίσεων συλλογικά όργανα του Κράτους της αναγκαίας πληροφοριακής συνδρομής για την επιτέλεση της αποστολής τους.
Η παροχή στους αρμόδιους φορείς του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της εντός των ορίων της αρμοδιότητάς της, πληροφοριακής υποστήριξης, που είναι αναγκαία για την επιχειρησιακή σχεδίαση του Γ.Ε.ΕΘ.Α.
Η συνεργασία με τις αντίστοιχες Υπηρεσίες άλλων χωρών και διεθνών οργανισμών για την αποτελεσματικότερη εκπλήρωση της αποστολής της.
Η σύνταξη με βάση τις πληροφορίες που διαθέτει, πληροφοριακών δελτίων, μελετών και εκθέσεων και η διαβίβαση αυτών στις κατά περίπτωση αρμόδιες αρχές.
Επιπροσθέτως η Ε.Υ.Π.:
Αποτελεί Τεχνικής Φύσεως Αρχή Ασφαλείας Πληροφοριών (INFOSEC) και μεριμνά, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 2 του π.δ. 325/2003 (ΦΕΚ 273 Α'), για την ασφάλεια των εθνικών επικοινωνιών και συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών, καθώς και για την πιστοποίηση του διαβαθμισμένου υλικού των εθνικών επικοινωνιών. Η πιστοποίηση παρέχεται έναντι καταβολής παραβόλου, το ύψος του οποίου καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Οικονομίας και Οικονομικών.
Ορίζεται ως η Εθνική Αρχή Αντιμετώπισης Ηλεκτρονικών Επιθέσεων, η οποία μεριμνά για την πρόληψη και τη στατική και ενεργητική αντιμετώπιση ηλεκτρονικών επιθέσεων κατά δικτύων επικοινωνιών, εγκαταστάσεων αποθήκευσης πληροφοριών και συστημάτων πληροφορικής, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 2 του π.δ. 325/2003.
Σύμφωνα με το νόμο 3649/2008 αποστολή της Ε.Υ.Π. είναι η εντός του πλαισίου του Συντάγματος και των νόμων, αναζήτηση, συλλογή, επεξεργασία και γνωστοποίηση στις αρμόδιες αρχές των πληροφοριών που αφορούν:
Στην προστασία και προώθηση των πολιτικών, οικονομικών, στρατιωτικών και εν γένει εθνικών στρατηγικών συμφερόντων της Χώρας.
Στην πρόληψη και αντιμετώπιση δραστηριοτήτων που συνιστούν απειλή κατά του δημοκρατικού πολιτεύματος, των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου,της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής ασφάλειας του Ελληνικού Κράτους, καθώς και του εθνικού πλούτου της Χώρας.
Στην πρόληψη και αντιμετώπιση δραστηριοτήτων τρομοκρατικών οργανώσεων, καθώς και άλλων ομάδων οργανωμένου εγκλήματος.
Η Ε.Υ.Π. σε περίοδο πολέμου, επιστράτευσης ή άμεσης απειλής της εθνικής ασφάλειας υπάγεται στον Αρχηγό Γ.Ε.ΕΘ.Α., ο οποίος, δια του Διοικητή της Ε.Υ.Π., ασκεί πλήρη έλεγχο σε ό,τι αφορά τη συμβολή της στην άμυνα και την ασφάλεια της Χώρας. Στην περίπτωση οποιασδήποτε δράσης που αποβλέπει στη βίαιη κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος, η Ε.Υ.Π., μετά από απόφαση του ΚΥ.Σ.Ε.Α., λειτουργεί ως κεντρική υπηρεσία διαχείρισης πληροφοριών της Χώρας.
Ειδικό επιστημονικό, καθώς και τεχνικό ή βοηθητικό προσωπικό, με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου ή αορίστου χρόνου.
Εν ενεργεία αξιωματικοί και υπαξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού Σώματος, αξιωματικοί του Πυροσβεστικού Σώματος και αστυνομικό προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας.
Στην παρ. 3 του άρθρου 14 του Ν. 3649/2008, όπου προβλέπεται ως ιδιώνυμο αδίκημα η δημοσιοποίηση στοιχείων που αφορούν στην υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού της Ε.Υ.Π. Επίσης σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 17 οι πράξεις διορισμού, μετάταξης, μετάθεσης και κάθε άλλης υπηρεσιακής μεταβολής οποιασδήποτε φύσεως ή κατηγορίας, που αφορούν στο προσωπικό της Ε.Υ.Π., δεν δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η Ε.Υ.Π. εξαιρείται από τη διαδικασία πρόσληψης μέσω ΑΣΕΠ (Ν. 2190/94, άρθρο 14, παρ. 2ε). Η διαδικασία πρόσληψης προσωπικού στην Ε.Υ.Π. μέχρι την έκδοση του νέου Π.Δ. γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 39 του Π.Δ. 360/92, ως εξής: Προκηρύσσονται οι κενές θέσεις του πολιτικού προσωπικού, κατά κλάδο και ειδικότητα και τα απαιτούμενα για το διορισμό προσόντα. Ο τρόπος γνωστοποίησης της προκήρυξης καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη. Η επιλογή γίνεται από τριμελή επιτροπή. Η συγκρότηση και η σύνθεση αυτής ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη.
Η Ε.Υ.Π., στα πλαίσια της αποστολής της, συνεργάζεται στενά με άλλες Υπηρεσίες Πληροφοριών και Ασφαλείας, ελληνικές και ξένες.
Οι ελληνικές υπηρεσίες με τις οποίες συνεργάζεται η Ε.Υ.Π είναι κυρίως οι εξής: 1. Η Διακλαδική Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών (Δ.Δ.Σ.Π.) και συναρμόδιες Διευθύνσεις του Γ.Ε.ΕΘ.Α., καθώς και οι αντίστοιχες υπηρεσίες πληροφοριών των Επιτελείων για θέματα αρμοδιότητάς τους. 2. Η Διεύθυνση Κρατικής Ασφαλείας (ΔΙ.Κ.Α.) του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη που έχει ως αποστολή την εσωτερική ασφάλεια. 3. Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας (Δ.Α.Ε.Ε.Β.) που υπάγεται απ' ευθείας στον Αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ. 4. Η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (ΥΠ.Ε.Ε.) του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών (πρώην Σ.Δ.Ο.Ε.).
Επιπλέον η Ε.Υ.Π. συνεργάζεται με τις αντίστοιχες Υπηρεσίες άλλων Χωρών και Διεθνών Οργανισμών σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. 5. Η Διεύθυνση Ασφαλείας (ΔΑ) του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (ΥΕΝΑΝΠ).
Η Ε.Υ.Π. δεν χαράσσει πολιτική. Πολιτικός προϊστάμενός της είναι ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη. Το ΚΥ.Σ.Ε.Α. παρέχει τις στρατηγικής σημασίας κατευθύνσεις σε θέματα που αφορούν στην εθνική ασφάλεια της χώρας.
Την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Ν.2472/1997).
Την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (Ν.3115/2003).
Από εισαγγελικό λειτουργό, ειδικά αποσπασμένο στην Ε.Υ.Π, ο οποίος ελέγχει την νομιμότητα των ειδικών επιχειρησιακών της δράσεων.
Η Ε.Υ.Π. υπόκειται επίσης δια του πολιτικού της προϊσταμένου, Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, στις συνήθεις κοινοβουλευτικές διαδικασίες ελέγχου, όπως ορίζονται κάθε φορά στον Κανονισμό της Βουλής (ερωτήσεις, επερωτήσεις, επίκαιρες ερωτήσεις κτλ). Η Ε.Υ.Π. εξαιρείται από τις διαδικασίες λειτουργίας του θεσμού του Συνηγόρου του Πολίτη (Ν.2477/97, άρθρο 3).
Η Κεντρική Υπηρεσία της Ε.Υ.Π. βρίσκεται στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην οδό Π. Κανελλοπούλου 4. Η Ε.Υ.Π. διαθέτει περιφερειακές μονάδες-γραφεία και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, όπου απαιτείται η κάλυψη πληροφοριακών αναγκών επί θεμάτων που άπτονται της εθνικής ασφάλειας της χώρας.
Η Ε.Υ.Π. ως Υπηρεσία Πληροφοριών δεν διαθέτει "εκτελεστικές" αρμοδιότητες, όπως οι διωκτικές αρχές (π.χ. η Αστυνομία). Κατά συνέπεια, δεν έχει δικαίωμα να προβαίνει σε προσαγωγές, κρατήσεις ή συλλήψεις.
Το προσωπικό της Ε.Υ.Π. οπλοφορεί μόνο για τις περιπτώσεις της προστασίας του και της φύλαξης των εγκαταστάσεών της, υπό τις προϋποθέσεις του Ν. 3169/2003.
Δεν απαγορεύεται η σύναψη γάμου με αλλοδαπούς, ωστόσο οι υπάλληλοι της υπηρεσίας υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν σε αυτήν το πρόσωπο με το οποίο πρόκειται να τελέσουν μνηστεία ή γάμο, σύμφωνα με το άρθο 46 παρ.1 περ.γ του ΠΔ 360/92. Στο ίδιο άρθρο ορίζεται ότι σε περίπτωση που η τέλεση γάμου γίνεται με πρόσωπο που κρίνεται από την Yπηρεσία επικίνδυνο από πλευράς εθνικής ασφάλειας, επιτρέπεται η μετάταξη του υπαλλήλου σε άλλη δημόσια θέση ή Υπηρεσία.
Αποδέκτες των πληροφοριών είναι κατά περίπτωση η Κυβέρνηση, οι αρχές και υπηρεσίες του Κράτους, όπως κατά κύριο λόγο και όχι αποκλειστικά τα Υπουργεία Εξωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Οικονομικών. Είναι αυτονόητο ότι η Ε.Υ.Π. διαχειρίζεται τις πληροφορίες προς όφελος του Κράτους και είναι έτοιμη να ανταποκριθεί σε οποιοδήποτε νόμιμο αίτημά του υποβληθεί στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της.
Μυστική δράση είναι το σύνολο των τεχνικών και μεθόδων για την εκπλήρωση μιας απόρρητης αποστολής, επιθετικής ή αμυντικής αντιμετώπισης των αντιπάλων, ανεξαρτήτως αντίδρασης από αυτούς.
Πράκτορας είναι άτομο στρατολογημένο και κατάλληλα εκπαιδευμένο, το
οπ
οίο
εμπλέκεται σε επιχειρήσεις Μυστικής Δράσης και που τελεί σε γνώση του συγκαλυμμένου χαρακτήρα των ενεργειών του.
Διπλός πράκτορας είναι το άτομο που εργάζεται για λογαριασμό περισσότερων της μίας Υπηρεσιών Πληροφοριών/Ασφαλείας, είτε με δική του πρωτοβουλία, προκειμένου να αυξήσει τα έσοδα του, είτε κατευθυνόμενος από τη μία Υπηρεσία.
Η Ε.Υ.Π. τοποθετεί στελέχη της σε συγκεκριμένες χώρες και τους αναθέτει καθήκοντα Συνδέσμου με την εκεί ομόλογη Υπηρεσία Πληροφοριών. Ο Σύνδεσμος εκπροσωπεί το Διοικητή της Ε.Υ.Π. έναντι της Ξένης Υπηρεσίας Πληροφοριών, στην οποία είναι επίσημα διαπιστευμένος με αποστολή να μεσολαβεί για τη διευκόλυνση και προαγωγή της συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπηρεσιών.
Ο αριθμός των πρακτόρων καθώς και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο που τους αφορά θεωρούνται ζητήματα υψηλής διαβάθμισης ασφάλειας και απαγορεύεται αυστηρώς η δημοσίευσή τους.
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 3649/2008 υποχρεούνται να παρέχουν σε ειδικά εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους της Ε.Υ.Π. κάθε πληροφορία, στοιχείο ή συνδρομή για την εκπλήρωση της αποστολής της.
