Περαιτέρω ώθηση προς την κατεύθυνση της αναδιοργάνωσης της Υπηρεσίας και της προσαρμογής της τόσο στα εσωτερικά, όσο και στα διεθνή πρότυπα δόθηκε από το 1981 και ειδικότερα από το έτος 1984 και μετά, με την ευρεία ανανέωση του προσωπικού της Υπηρεσίας και τη θέση σε ισχύ του Ν.1645/26.08.1986 (ΦΕΚ Α' 132). Με το Νόμο αυτό:
Η Κ.Υ.Π. μετονομάζεται σε Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, σημειολογική μεταβολή, η οποία ωστόσο χαρακτηρίζει τη νέα αντίληψη περί της εθνικής, πράγματι, αποστολής της, ενώ δεν αλλάζει η απευθείας υπαγωγή της στον Πρωθυπουργό της χώρας.
Καθορίζεται το νέο πλαίσιο λειτουργίας και συγκρότησής της[1].
Χαρακτηρίζεται ως αυτοτελής δημόσια πολιτική υπηρεσία και τίθενται τα θεμέλια πολιτικοποίησής της, ως προς τον οργανωτικό και διοικητικό τομέα (έως τότε λειτουργούσε υπό στρατιωτική ηγεσία και οργάνωση), όπως και η πλειονότητα των ομόλογων Υπηρεσιών της Ευρώπης.
Θεσπίζεται ο θεσμός του "Ειδικού Πολιτικού Επιστημονικού Προσωπικού".
Μειώνεται το ένστολο προσωπικό.
Συγκροτείται "Συμβούλιο Πληροφοριών"[2], στο οποίο μετέχουν και παράγοντες εκτός Ε.Υ.Π.[3], ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδεται στο ρόλο της Υπηρεσίας επί θεμάτων πληροφοριών.
Συνιστάται θέση Διοικητού[4], ως προϊσταμένου της Υπηρεσίας και του προσωπικού της, καθώς επίσης και θέσεις Α' και Β' Υποδιοικητή με αρμοδιότητες επιχειρησιακές και διοικητικές αντίστοιχα, στις οποίες για πρώτη φορά καθίσταται δυνατό να διορισθούν και μη ένστολοι πολίτες[5]. Πρώτος πολίτης Διοικητής αναλαμβάνει ο †Κ. Τσίμας.
Πολιτικοποίηση, ωστόσο, μιας Υπηρεσίας δεν νοείται όταν αυτή υλοποιείται μόνο στα ανώτερα διοικητικά όργανα, αλλά όταν εφαρμόζεται και στα κατώτερα, είτε πρόκειται για επιχειρησιακά είτε για διοικητικά. Υπό αυτό το πρίσμα συντελούνται μεταβολές, οι οποίες οδηγούν στην επιλογή για τις θέσεις Διευθυντών, Υποδιευθυντών και Τμηματαρχών, ατόμων από το εν ενεργεία πολιτικό προσωπικό.
Παράλληλα, συνεχίζεται η ενίσχυση της Υπηρεσίας, μέσω νέων προσλήψεων, με προσωπικό Πανεπιστημιακής και Τεχνολογικής εκπαίδευσης[6], ικανό να προσφέρει τις γνώσεις του και να εφαρμόσει έμπρακτα τις ικανότητές του, όσον αφορά στις προκλήσεις των καιρών και των νέων δεδομένων που αναφύονται διεθνώς.
Επιπρόσθετα, η Ε.Υ.Π., απαγκιστρωμένη από το προηγούμενο στενό στρατιωτικό πλαίσιο συνεργασιών με άλλες ομόλογες Υπηρεσίες, εγκαινιάζει νέα τακτική, κατόπιν έγκρισης, βεβαίως, του τότε Πρωθυπουργού στον οποίο, όπως αναφέρθηκε, υπαγόταν[7], και αναπτύσσει συνεργασίες με αντίστοιχες Υπηρεσίες του εξωτερικού, στα πλαίσια της αλληλοενημέρωσης και της πρόληψης επί θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον τομέα αυτό μετά την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος και των αντίστοιχων στις όμορες χώρες, καθώς νέοι κίνδυνοι κάνουν την εμφάνισή τους και συνδέονται άμεσα τόσο με την περιφερειακή ασφάλεια[8], καθώς σε διάφορες πληθυσμιακές ομάδες αναγεννιούνται επιδιώξεις που εδράζονται σε αγκυλώσεις του παρελθόντος και προκαλούν ανησυχία, όσο και με τη διεθνή ασφάλεια, αφού τα πρώτα σημάδια αναζωπύρωσης του "θρησκευτικού φανατισμού" είναι πλέον ορατά.
Στο πλαίσιο, επίσης, των διεθνών συγκυριών σε θέματα ενέργειας, η Ε.Υ.Π. προσέφερε τις υπηρεσίες της επί τη βάσει των απαιτήσεων των καιρών και των αρμοδιοτήτων της, προς αντιμετώπιση κινδύνων που άπτονταν των δικαιωμάτων της χώρας στον εν λόγω τομέα.
Κατά το έτος 1992, με απόφαση της τότε Κυβέρνησης[9], η εποπτεία της Ε.Υ.Π. εκχωρείται από τον Πρωθυπουργό στον Υπουργό Προεδρίας και παράλληλα εκδίδεται νέο Προεδρικό Διάταγμα[10], μέσω του οποίου συντάχθηκε ο νέος Οργανισμός λειτουργίας της Υπηρεσίας, επί τη βάσει του οποίου λειτουργεί αυτή ως τις μέρες μας, συμπεριλαμβανομένων, βεβαίως, και ορισμένων τροποποιήσεων που επήλθαν με το Νόμο του '94[11], το Π.Δ. του 2001[12], το Π.Δ. του 2002[13] και το Π.Δ. του 2006[14].
[1] Ν. 1645/1986 (ΦΕΚ Α' 132). [2] Ασκεί το συντονισμό των δραστηριοτήτων όλων των Υπηρεσιών Πληροφοριών και ασφάλειας του κράτους στον τομέα της συλλογής και διάθεσης των πληροφοριών που έχουν σχέση με το αντικείμενο αρμοδιότητας Ε.Υ.Π. (Ν. 1645/1986 άρθρο 6). [3] Ν. 1645/1986 (άρθρο 5). [4] Έως τότε ο πρώτος στην Ιεραρχία της Ε.Υ.Π., έφερε τον τίτλο "Αρχηγός", κατά το πρότυπο του Στρατού. [5] Ν. 1645/1986 (άρθρο 5). [6] Διοικητικό Αρχείο Ε.Υ.Π. [7] Ν. 1645/1986 (ΦΕΚ Α' 132). [8] Είναι η περίοδος κατά την οποία αρχίζει να δρα στο χώρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας ο UCK. [9] Ν. 2109/1992 (ΦΕΚ Α' 205), άρθρο 44. [10] Π.Δ. 360/1992 (ΦΕΚ Α' 183). [11] Ν. 2190/1994 (ΦΕΚ Α'28) άρθρο 36. [12] Π.Δ. 29/12.2.2001 (ΦΕΚ Α' 26). [13] Π.Δ. 255/25.9.2002 (ΦΕΚ Α' 225). [14] Π.Δ. 163/10.8.2006 (ΦΕΚ Α' 172).
